Bagaimana Tulisan Jawi Digunakan dalam Masyarakat Melayu Hari Ini?
Walaupun Rumi kini tulisan rasmi bahasa Melayu di Malaysia, Jawi tidak hilang. Ia masih digunakan dalam pendidikan, agama, pentadbiran, seni dan penerbitan, malah semakin banyak muncul di ruang digital.
1. Pendidikan
Jawi diajar dalam mata pelajaran Pendidikan Islam di sekolah, serta di sekolah agama, kelas fardu ain dan pondok. Bagi kebanyakan kanak-kanak Melayu, inilah pertemuan pertama mereka dengan Jawi.
2. Agama dan pengajian kitab
Kitab-kitab Jawi warisan ulama seperti karya Shaykh ‘Abd al-Ra’uf Singkel dan Shaykh Wan Ahmad al-Fatani masih dibaca dan disyarahkan di masjid, surau dan pondok. Buku doa, risalah agama dan terjemahan tafsir juga banyak diterbitkan dalam Jawi.
3. Pentadbiran dan ruang awam
Papan tanda jalan, bangunan kerajaan dan premis perniagaan di beberapa negeri, khususnya Kelantan dan Terengganu, menggunakan Jawi bersama Rumi.
Wang kertas Malaysia memaparkan tulisan Jawi.
Jabatan agama Islam negeri, majlis agama dan istana banyak menggunakan Jawi dalam dokumen dan lambang rasmi.
4. Seni khat dan reka bentuk
Khat Jawi menghiasi masjid, kaligrafi dinding, logo, pembungkusan produk dan cenderamata. Pereka grafik masa kini menggabungkan Jawi dengan reka bentuk moden untuk menonjolkan identiti Melayu-Islam.
5. Penerbitan dan persuratan
Penerbit seperti Akademi Jawi Malaysia terus menerbitkan buku, kitab, peta dan majalah dalam Jawi, termasuk penerbitan semula karya klasik dan terjemahan sastera dunia. Lihat contohnya di Kedai AJM dan majalah Karang.
6. Dunia digital
Jawi kini mudah ditaip di telefon dan komputer. Ramai menulis status, hantaran media sosial dan reka grafik dalam Jawi. Alat seperti REKA membantu menukar teks Rumi kepada Jawi dengan gaya khat pilihan, dan siri video Kemahiran Kerjaya Bahasa Jawi menunjukkan cara memasang papan kekunci Jawi.
Cabaran dan harapan
Cabaran terbesar ialah kefasihan. Ramai boleh mengenal huruf Jawi tetapi tidak lancar membaca teks panjang atau manuskrip lama. Oleh itu usaha seperti kuliah, bengkel, penerbitan dan pusat pembudayaan Jawi seperti Ma‘mal Jawi penting supaya Jawi kekal sebagai bahasa ilmu, bukan sekadar hiasan.
Soalan lazim
Adakah tulisan Jawi masih digunakan di Malaysia?
Ya. Jawi digunakan dalam pendidikan Islam, urusan agama, papan tanda di beberapa negeri, wang kertas, seni khat, penerbitan buku dan media digital.
Di negeri mana Jawi paling banyak digunakan?
Penggunaan Jawi di ruang awam paling ketara di Kelantan dan Terengganu, tetapi Jawi digunakan di seluruh Malaysia dalam bidang agama dan pendidikan.
Bagaimana saya boleh menaip dalam Jawi?
Pasang papan kekunci Jawi pada telefon atau komputer, atau gunakan aplikasi REKA di reka.akademijawi.my untuk menukar teks Rumi kepada Jawi.
Tentang Akademi Jawi Malaysia
Akademi Jawi Malaysia (AJM) ialah penerbit, pencetak dan pusat ke‘ilmuan Jawi yang berpangkalan di Bandar Puteri Bangi, Kajang, Selangor. Bermula pada 2011 sebagai Klasika Media dan didaftarkan sebagai Akademi Jawi Malaysia Sdn. Bhd. pada 2016, AJM telah menerbitkan lebih 100 judul buku, kitab, peta dan majalah Jawi, di samping menawarkan khidmat penjawian, perumian, suntingan, reka bentuk dan cetakan buku, serta kuliah, bengkel dan kelas Jawi.
Alamat: 8, Jalan Puteri 2A/6, Bandar Puteri Bangi, 43000 Kajang, Selangor. Telefon: +603-8928 9899. WhatsApp: 019-439 8519. E-mel: ibu.pejabat@akademijawi.my.
Komen